elevator speech
نطق آسانسوری 
خرداد ۲۴, ۱۳۹۶
Slide9
ثبت نام در مسابقه سخنرانی تا ۲۰ تیرماه تمدید شد
تیر ۱۷, ۱۳۹۶

مخاطب شما چه کسی است ؟

مخاطب-شناسی-1

زمان تقریبی خواندن این مقاله: 6 دقیقه

نویسنده: منزه زارع

گاهی پیش آمده است که برای یک سخنرانی خوب همه‌چیز آماده است، تسلط کامل داریم، زمان را به‌درستی مدیریت کرده ایم و… اما همین‌که مقابل جمع حاضر قرار می‌گیریم، ناگهان متوجه می‌شویم جدا از همه اتفاقات کنترل‌شده، جریان دیگری سخنرانی ما را هدایت می‌کند، که این عامل مخاطب است.
مخاطب و یا گیرندگان پیام که مقابل سخنران قرار می گیرند بسیار حائز اهمیت می باشند، به این دلیل که برخلاف تصور عموم، مخاطب شنونده و بیننده صرف نیست؛ برای مثال، اغلب دیده شده است که سخنران ها(پیام‌رسان‌ها) درصورتی‌که از موضع مخاطب خود خبر داشته باشند، کوششی برای تغییر دادن پیام، به منظور جلب نظر مخاطب انجام می دهند.

اما این‌همه دقت برای شناخت مخاطب چه کمکی به سخنران می‌کند؟

در این رابطه آزمایشی انجام شد، که در آن از مخاطب می خواستند همزمان دو کار متفاوت انجام دهد و مشاهده شد که تمرکز پیام رسان کم می‌شود. شکل طبیعی تر این حواس پرتی، در ایجاد اختلال در سخنرانی یک فرد مشاهده می‌شود، درحالی‌که شخصی در حال سخنرانی است، شخصی یا گروهی از مخاطبان با ایجاد سروصدا یا اختلاف سعی می کنند صدای سخنران به گوش حاضران نرسد.
مطالعات مربوط به این‌گونه اختلال ایجاد کردن، نشان داده است که برخلاف صورت‌های آزمایشگاهی، این نوع حواس‌پرت کردن عموماً میزان متقاعدکنندگی پیام را کاهش می دهد؛ به‌خصوص در میان مخاطبانی که در آغاز بی‌طرف بوده اند.

حال چرا این نتایج با نتایج آزمایشگاهی مربوط به تداخل متفاوت است؟

یک دلیل می‌تواند این باشد که فرد اخلال گر نه‌تنها بتمرکز سخنران را بههم میزند، بلکه در موضع مقابل او نیز قرار میگیرد. وقتی‌که گروهی از مخاطبین با استدلال مخالفی مواجه می‌شوند، موضع سخنران بسیار ضعیف‌تر از حالت عادی می‌شود و در اینجاست که شناخت مخاطب بسیار مهم می‌شود.
بعضی از مخاطبین برحسب ماهیت شخصیت خود، در مقایسه با دیگران تأثیرپذیرتر هستند، و بعضی دیگر، در مقابل پیام مقاوم ترند؛ پس گیرندگان پیام (مخاطبین) بر اساس ویژگی هایی چون: هوش، آگاهی و حتی نظر و سلیقه، متفاوت می باشند و شناخت هرکدام از آنان در سخنرانی ما تأثیرگذار است؛ برای مثال، مخاطبین باهوش، پیام پیچیده را زودتر از مخاطبینی با هوش کمتر، درک می کنند و یا مخاطبینی با هوش کمتر، مستعد متقاعدشدن هستند، چون به توانایی و استعداد خود اعتماد بیشتری دارند. (تحقیقات مک گوایر)

اما مخاطبین آگاه از مخاطبینی که آگاهی چندانی به موضوع ارائه‌شده از سوی سخنران ندارند، تأثیر متفاوتی بر سخنران می گذارند؛ اگر مخاطب درباره موضوع آگاهی داشته باشد، سخنران بهتر است پیامش را دوجانبه ارائه دهد.(یعنی هم جنبه مثبت پیام را بگوید وهم جنبه منفی)، ولی چنانچه سطح آگاهی مخاطب از پیام چندان بالا نباشد، پیام یک‌جانبه مؤثرتر است.(سخنران فقط یک بعد از پیام را مطرح می‌کند.)
وقتی‌که ما به عنوان سخنران، مخاطب را به خوبی بشناسیم، می‌توانیم با برنامه ریزی و اصول درست، به نتیجه دلخواه در سخنرانی خود برسیم و تعداد زیادی را تحت تأثیر پیام خود قرار دهیم. پس مخاطبان یک سخنرانی، نه‌تنها دریافت‌کننده پیام می‌باشند، بلکه میتوانند فعالانه محتوا و سازمان پیام را تأمین کنند.

تمرین:
برای ماهرشدن در این مورد پیشنهاد می‌شود که به مطالعه و شناخت تیپ‌های شخصیتی بپردازیم و آن را در روابطمان تمرین کنیم، برای مثال؛ اگر مطلبی را جایی مطرح می کنیم به عکس العمل طرف مقابل توجه کنیم که چقدر شخصیت مخاطب ما در پذیرش و یا رد پیامی که می دهیم، تأثیر دارد.

برخی منابع مطالعه شده در تدوین این مقاله:
روانشناسی اجتماعی، تألیف دکتر یوسف کرمی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *